بخیه در زایمان طبیعی کاملا رایج و طبیعی است؛ زیرا پزشک برای تسریع خروج نوزاد از رحم باید برش کوچکی را ایجاد کند. مراقبت از بخیه های ایجاد شده طی زایمان طبیعی اهمیت زیادی دارد، زیرا ایجاد عفونت می تواند سبب بروز عوارضی همچون تب، درد، تورم و غیره شود. البته برخی از بانوان بعد از زایمان به بخیه احتیاجی ندارند و این موضوع به تشخیص پزشک یا ماما بستگی خواهد داشت.
بخیه در زایمان طبیعی چیست؟
در حین زایمان طبیعی به منظور باز کردن دهانه واژن برشی کوچک ایجاد می شود که به آن اپیزیوتومی می گویند. این برش در ناحیه پرینه و با استفاده از یک ابزار مخصوص ایجاد می شود. اگر چه این برش هیچ گونه دردی را برای مادران ایجاد نمی کند، اما لازم است که پس از اتمام فرایند زایمان بخیه شود.
البته گاهی اوقات نیز پارگی پرینه در طول زایمان به صورت خود به خودی اتفاق می افتد و باز هم پزشک موظف است که عملیات بخیه زدن را انجام دهد. میزان درد و ناراحتی و مدت زمان بهبودی پس از بخیه زدن در هر دو حالت مشابه بوده و توجه به مراقبت های لازم جهت پیشگیری از ایجاد عفونت ضرورت دارد.
راهکارهای کاهش درد بخیه زایمان طبیعی
به منظور مراقبت از بخیه ها پس از زایمان طبیعی آشنایی با روش های کنترل درد اهمیت زیادی دارد. داشتن احساس درد به خصوص هنگام نشستن یا راه رفتن تا ۲ الی ۳ هفته پس از زایمان طبیعی کاملا طبیعی خواهد بود. به طور کلی روش های کاهش درد بخیه در زایمان طبیعی شامل موارد زیر می شود.
- یکی از بهترین راهکارها برای کاهش درد بخیه ها استفاده از کمپرس سرد است. بلافاصله بعد از زایمان از پرستار خود بخواهید که روی محل برش کمپرس یخ را قرار بدهد. استفاده از کمپرس سرد طی ۲۴ ساعت اول پس از تولد موجب کاهش تورم شده و درد را نیز به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.
- برای کاهش درد خود در منزل می توانید تکه های یخ پیچیده شده درون حوله یا یک کیسه یخ را روی محل برش قرار دهید. از قرار دادن مستقیم یخ روی بخیه ها اجتناب فرمایید، زیرا ممکن است عواقب جبرانناپذیری را در پی داشته باشد.
- دوش آب گرم نیز به کاهش درد بخیه ها کمک می کند، اما برای دوش گرفتن پس از زایمان باید حداقل ۲۴ ساعت صبر کنید. برای دوش گرفتن بعد از زایمان حتما بایستید و برای این که بخار شما را اذیت نکند در حمام را نیمه باز بگذارید.
- داروهای مسکن تجویز شده توسط پزشک را برای تسکین درد خود به طور مرتب مصرف کنید.
- برای این که هنگام نشستن راحت باشید و فشار روی پرینه کاهش یابد، می توانید از یک بالش نشیمنگاه طبی استفاده نمایید.
بیشتر بخوانید: رابطه جنسی بعد از زایمان
تغذیه مناسب برای بهبود بخیه در زایمان طبیعی
توجه به تغذیه برای بهبودی بخیه ها پس از زایمان طبیعی اهمیت زیادی دارد. پزشکان متخصص در انجمن متخصصین زنان و زایمان در ایران پیشنهاد می کنند که وعده های غذایی متعادل و سالم و میان وعده هایی را مصرف نمایید که شامل تمام گروه های غذایی همچون غلات، لبنیات، سبزیجات، میوه ها و غذاهای پروتئینی باشد. اگر مایل هستید بخیه های شما پس از زایمان طبیعی هرچه سریع تر بهبود یابد به نکات زیر توجه داشته باشید.
- میوه ها و سبزیجات سرشار از ویتامین C مانند توت فرنگی یا کلم بروکلی را انتخاب کنید. جهت تامین روی بدن غذاهای پروتئینی و غلات غنی شده مانند لوبیا، غذاهای دریایی و گوشت مرغ و گاو را مصرف کنید.
- برخی از زخم ها برای بهبودی کامل به مصرف بیشتر مواد معدنی خاص و ویتامین ها احتیاج دارند، بنابراین قبل از مصرف هر نوع مکمل یا مواد غذایی جدید پزشکتان را در جریان بگذارید.
- استفاده از پروتئین کافی در طول روز اهمیت دارد. در هر وعده غذایی یا هر یک از میان وعده های خود یک منبع پروتئین را بگنجانید.
- برای هیدراته نگه داشتن بدن خود به میزان کافی آب و یا دیگر نوشیدنی های شیرین نشده را بنوشید.
- به منظور پیشگیری از یبوست مصرف غذاهای سرشار از فیبر و مواد غذایی ملایم مانند کشمش، انجیر، آلو و غیره را فراموش نکنید.
- اگر مبتلا به دیابت هستید باید به تغذیه خود توجه کافی داشته باشید تا سطح قند خون شما کنترل شود. عدم کنترل قند خون می تواند روند بهبودی زخم ها و بخیه ها را مختل کند.
بیشتر بخوانید: اقدامات قبل از زایمان طبیعی
اصول بهداشتی برای مراقبت از بخیه ها در زایمان طبیعی
رعایت اصول بهداشتی برای مراقبت از بخیه ها در زایمان طبیعی اهمیت زیادی دارد و شامل موارد زیر می گردد.
- برای حمام کردن به هیچ عنوان از وان استفاده نکنید، زیرا محل بخیه ها هنوز باز است و احتمال انتقال عفونت وجود دارد.
- قبل و بعد از تعویض نوار بهداشتی و رفتن به سرویس بهداشتی دستان خود را به طور کامل بشویید تا احتمال بروز عفونت کاهش یابد.
- اگر از سرویس فرنگی استفاده می کنید باید حتما کاور سرویس فرنگی را تهیه کرده و روی آن بنشینید.
- پیرامون خشک کردن ناحیه تناسلی و بخیه ها پس از سرویس بهداشتی اختلاف نظراتی وجود دارد. در کل خشک کردن محل بخیه ها موجب تسریع روند بهبودی زخم ها خواهد شد، اما بهتر است که برای خشک کردن خود گاز استریل را جایگزین دستمال کاغذی کنید.
- جهت پیشگیری از انتقال عفونت و افزایش جریان هوا در محل زخم ها از شورت های یکبار مصرف استفاده کنید.
- هر ۲ الی ۴ ساعت یک بار پد و نوار بهداشتی خود را تعویض نمایید.
- برای شستشوی محل بخیه ها از آب یا سرم شستشو استفاده نمایید.
- برای شستشوی بخیه ها به هیچ عنوان از بتادین استفاده نکنید، زیرا بتادین تنها جهت تمیز کردن پوست اطراف محل برش مورد استفاده قرار می گیرد.
- قرار گرفتن بخیه ها بعد از زایمان طبیعی در معرض هوای و نور آفتاب تازه موجب تسریع روند بهبودی بانوان می شود.
- هنگام پاک کردن خود باید دستمال یا گاز استریل را به آرامی از جلو به عقب حرکت بدهید تا از انتقال عفونت باکتریایی جلوگیری نمایید.
نتیجه گیری
بخیه در زایمان طبیعی پس از ایجاد برش توسط پزشک متخصص و یا ماما در ناحیه پرینه زده می شود. توجه به مراقبت های لازم برای تسریع روند بهبودی بخیه ها و پیشگیری از ایجاد عفونت ضرورت دارد. انتخاب یک پزشک متبحر و باتجربه که بتواند با توجه به شرایط شما برش لازم را ایجاد کرده و سپس بخیه بزند، حائز اهمیت خواهد بود. اگر شما هم قصد زایمان طبیعی را دارید، پیشنهاد ما آن است که در وهله اول یک پزشک متخصص زنان و زایمان حاذق و ماهر را انتخاب کرده و پس از اطمینان از سطح مهارت دکتر زایمان خود را انجام دهید.
